Dit hoeft niets te worden

De voorbije jaren kreeg ik vaak de vraag wanneer ik een fotoboek zou maken. Want behalve dichter en schrijver ben ik ook fotograaf. Nu is het zover. Er is een fotoboek. And Then The Tides Turn   Hard Cover 224 pagina's 218 zwart-wit-foto’s Teksten van Koen Broucke en Hannes Couvreur Boekontwerp Hannes Couvreur en David Boon Coverontwerp David Boon Gedrukt door Graphius op Magno Volume 170g papier Op 100 exemplaren (genummerd en gesigneerd) And Then The Tides Turn ontstond na vijf dagen wandelen van De Panne naar Knokke-Heist. Met de foto’s die ik onderweg maakte, creëerde ik een nieuwe kustlijn, een nieuwe wandeling, en een nieuw verhaal. Het werk (218 foto’s) is opgevat als één groot beeldgedicht, met op elke pagina ook weer een subtiele dialoog tussen twee of drie beelden. Kunstenaar en historicus Koen Broucke was zo enthousiast over dit werk dat hij met plezier een inspirerende tekst schreef als introductie bij het boek. David Boon (ontwerper en ook kunstenaar) verzorgde samen ...

Er was eens Een sprookje Dat uit was.

Bedachtzaam Zo groeit een boom Beeld ik me in Maar schijn bedriegt Want wie de weg Van vrucht Tot kiem Spruit Jonge snaak En dan de stevig Uit de kluiten gewassen Boom volgt Die weet dat er haast En geluk mee gemoeid zijn Om als eerste en als best geplaatste Naar het licht te reiken. Bedachtzaam Zo groeit een boom Beeld ik me in.

Het gebeurt niet Daar waar het goed gaat Of daar waar alles Al verloren blijkt Als het al gebeurt Gebeurt het altijd Op de grens Van verschijnen En verdwijnen Verandering Is niet Van een andere orde Dan wat was Verschil bestaat altijd Minstens tussen twee.

"Dat doen alsof kost wel heel veel moeite", vult professor Noens aan. "En dat eist een zware tol op vlak van gezondheid. Een late diagnose gaat ook vaak gepaard met een geschiedenis van verschillende gezondheidsklachten, als gevolg van het vele compenseren en camoufleren." Professor Ilse Noens op VRT NWS nav het gesprek van Ann Van Elsen in Winteruur over autisme. Zullen we vanaf nu afspreken dat wanneer autistische mensen zich proberen te handhaven in een neurotypische omgeving ze niet "doen alsof" maar "doen zoals"? Want "doen zoals" is wat we allemaal doen. We kopiëren elkaars gedrag voortdurend. Het is de meest fundamenteel menselijke manier om te leren. "Doen alsof" impliceert dat we iets doen tegen beter weten in. Idem voor "maskeren". We "doen zoals" tot we, vaak tot wanhoop van onszelf en onze naasten, merken dat het ons niet lukt, dat het niet meer gaat. Vaak gaat dat gepaard met verwijten zoa...

Na het zoveelste verhaal van autistische lotgenoten: Als wielrenners hun sport moeten stoppen omdat er een hartafwijking is vastgesteld, vindt niemand dat abnormaal. Dan klinkt het dat het spijtig is, maar een verstandige beslissing. Dan komen specialisten vertellen dat topsport voor x of y onverantwoord zou zijn. Maar wordt er bij jou na langdurige overbelasting, depressie of burnout autisme en of adhd vastgesteld en kun je niet meer doen wat je voordien deed, dan is dat ineens verdacht. Dan is het gepermitteerd om te vragen: "Maar voor je uitvallen kon je dat toch ook?" Of zo is het toch in de ogen van sommige controle-artsen en beleidsmakers. Dat is dus nét hetzelfde alsof je tegen die wielrenner zou zeggen: "Nou, voor we die hartafwijking zagen, kon je toch ook koersen? Dus wat is het probleem?" Net als bij die wielrenner is het onverantwoord om te eisen van mensen dat ze zichzelf blootstellen aan grote gezondheidsrisico's. Het is niet voor niets dat autisti...

Het maakt niet uit In welke huid je kruipt Hoeveel of welke kleren Je erover heen trekt Noch hoeveel pientere gedachten Of gevatte replieken je klaar legt Welke vluchtwegen Je uitstippelt Of welke schuilplaatsen Je uitzoekt Voor je aan je dag begint Ze weten je te vinden, altijd De kortste weg Naar je hart Je woede en verdriet Doen elk goed voornemen In een mum van tijd teniet Gaan keer op keer  Als een bezetene tekeer Verblind en verdoofd Als ze zijn Door hun door angst gedreven strijdlied Alleen Jij bent hun vijand niet Jij bent hun eenzaamheid niet Jij bent hun pijn En hun verlies niet Jij bent een kind Dat net als hen Wil zijn Gewoon  Gezien Gehoord En geliefd

Het zal wel met de leeftijd te maken hebben. Eén ding is zeker, hoe ouder je wordt, hoe meer je afscheid neemt. Er zijn de mensen die je ontvallen, vriendschappen die komen en gaan, plaatsen die je bezoekt, bewoont, en weer achterlaat. Plannen die je opbergt, een lichaam dat verandert, herinneringen die vervagen en die je vergeet. Samen met het repertoire van afscheid nemen, zie ik ook m'n repertoire van verwelkomen toenemen. Nieuwe dagen, nieuw leven, nieuwe plekken, oude plekken opnieuw ontdekken, nieuwe vriendschappen, oude vriendschappen die opnieuw opleven, nieuwe vaardigheden, het plezier van te kunnen bogen op ervaring. Een afscheidsrite is een overgangsrite. Het verbinden van wat was met wat is en wat nog komen gaat. Ik moet eraan denken als ik Joshua D'hondt  haar afscheidsfotografie zie, als ik Alexandra Hustinx en Karlijne Moons hun podcast Rouwe Vrouwen beluister. Of als ik terugdenk aan de vele verhalen van Nieuw Gentenaars die ik mocht verzamelen voor Mais Quelle ...

Mijn diagnose heeft mijn leven gered. Want door bij "depressie" en "angststoornis" te blijven, zou ik het opgegeven hebben. Er werden me beterschap en een herstelverloop geschetst die nooit haalbaar waren, die onbereikbaar bleven en waardoor ik dus een behandeling kreeg die niet werkte. Met als enige conclusie dat ik het niet goed deed. Dat ik het verkeerd aanpakte. Tot bleek dat de experts het bij het verkeerde eind hadden. Of toch de experts die me toen begeleidden. Ik had alle hoop bijna opgegeven toen een vriendin me zachtjes in de richting van autisme deed kijken en alles duidelijk werd. Voor collega therapeuten met wie ik gestudeerd had en die expert waren in autisme kwam dat niet als een verrassing. Hen was veel eerder al het een en ander opgevallen. Mijn hoofddocent, wijlen psychiater dr Luc Isebaert, had het al gezien na de eerste les die ik bij hem gevolgd had in 2008. Hij dacht toen dat ik wel wist dat ik autisme had omdat ik er zo goed mee leek om te gaa...

Haar zwijgen Het zilver Achter het glas Waarin ze Het kind Gevangen houdt Met elk jaar Dat voorbij gaat Breekt zij Meer En meer En meer En meer Verschijnt het zilver Tot zwart Tot alles Nagenoeg verdwenen En de nacht Voorgoed valt En enkel nog hier En daar Een glimp Te zien is Van haar fonkelen Van weleer.

Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders Van kinderen die niet weten Wat het is Om ouders te hebben Die meer geven om hen Dan om wat hen ontnomen is Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders Wij die net als hen Niet meer weten Wat onbezonnen en onbezorgd zijn is Die de tranen van hun ouders huilden En lijden van jaren Op onze nog veel te kleine schouders namen Als ware het onze schuld Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders En vandaag stappen wij Achter de spiegels vandaan En zeggen minzaam Stop Hier zijn wij Wij zijn uw kind En niet uw zeer Noch uw zorgen Van weleer Ga gerust tekeer Tegen wat daar in de spiegel huist Laat u gaan Wees dapper, onbevreesd, onbesuisd Omarm uw woede, úw pijn en verdriet Maar sla mij niet Schreeuw het onrecht uit Maar wees niet langer doof Voor mijn verdriet Wat jou is aangedaan Is het mijne niet.

Onvoorwaardelijk is niet onbegrensd. Het is een zinnetje dat mijn leven op zijn kop heeft gezet zo'n drie jaar geleden. Iemand die me helpt spreekt vaak over de rivier en haar oevers. Grenzen geven lichaam, houvast.

Weet je wat sterven is? Vroeg hij. Doodgaan? Bijna, antwoordde hij. Als het niet doodgaan is Wat is het dan wel? Tot aan de dood gaan Maar er niet voorbij. Als dat sterven is, Vroeg zij, Wat is dan leven?

Hoe je Telkens wanneer je uitademt Alweer snakt naar lucht Je je hart Over de volgende slag jaagt Je je voeten Vooruitwerpt Je lichaam erachteraan Je je woorden als bezweringen Uitspreekt Om je gedachten voor te blijven Hen het zwijgen op te leggen Nog voor ze goed en wel Hoe je aanraakt, proeft, ruikt Likt, en kust, en eet en drinkt, En danst en vrijt, en danst en vrijt Je je met je hele huid en hebben En houden en haar Ontvouwt, opent en  Hoe je verlangt Naar wat je overweldigt Hoe je alsmaar leeft Alsof je leven ervan afhangt

Zegt dag en geeft een knuffel Maakt grapjes en lacht Net iets te hard Zegt dat hij wil helpen Loopt achter hem aan Keuken, berging, keuken Living Gaat eindelijk Aan tafel zitten Eet mee en zegt Wel drie keer hoezeer Het smaakt Maakt nog meer grapjes Als hij even alleen is Dimt hij het licht Neemt een boek Gaat in de zetel liggen Bij terugkomst Veert hij op Is hij betrapt? Het licht gaat aan Hij vraagt Mag het weer uit? Het mag Het gaat niet goed Zegt hij Ik weet het Zegt hij De grapjes Het praten Het druk doen Het maakt geen indruk Hier mag het licht uit Hier mag je moe wezen Hier hoeft geen koketteren Hier geen balts Tot je erbij neervalt, hier Is graag zien Geen kwestie van verleiden Hier ben je welkom Hier ben je welkom Hier ben je welkom.

 "Praten tegen jezelf kan nuttig zijn en schrijven is een manier om gehoord te worden." Zadie Smith, Overpeinzingen. Zes essays.

Het vriest voortdurend In mijn spieren, daarom Beweeg ik Als een school Meerkoeten in het hart Van de winter Om hun wak te bewaren Waarin het nog vrij Bewegen is, zwemmen Zoals het hoort Duiken en weer boven komen Zelfs als de nacht valt Is er geen tijd Om te rusten Slapen en ademen Vormen van verzet Het vriest voortdurend In mijn spieren.

Of ik al die boeken al gelezen heb? Ze vragen het elk een paar keer per jaar, mijn dochters. Het antwoord blijft hetzelfde. Neen. Al heb ik in zogoed als alle boeken gelezen, gebladerd, gekeken. De voorbije jaren zijn er een paar duizend boeken in mijn leven gepasseerd, waarvan het gros me nu nog omringt. Een deel is vertrokken, verkocht, uitgedeeld. Omdat mijn leven veranderde, mijn interesses, mijn woonruimte. Boeken, zo merk ik, zijn mijn mensen. Ik vind het bijzonder om ze bij elkaar te brengen en ze, in mijn verbeelding, in gesprek te laten gaan met elkaar. Het is iets wat ik vroeger al eens met mensen ook deed, ze bij elkaar brengen, en dan zien wat er gebeurde. Mensen die elkaar niet meteen zouden ontmoeten, die op het eerste gezicht niets gemeen hebben, maar uit wiens ontmoeting de bijzonderste verhalen ontstaan. Toen ik eind jaren negentig van de vorige eeuw aan de Gentse universiteit mijn studie Germaanse filologie aanvatte , was dat in de volle overtuiging dat ik dankzij die...

Wat is verlangen Anders dan missen Wat je nooit hebt gehad.

Om de zoveel tijd is het prijs. Dan is er weer eens iemand die het nodig acht om autisme of adhd weg te zetten als een overroepen cultuurverschijnsel. Zoals in dit oude artikel dat naar aanleiding van het aankomende schooljaar opnieuw op de startpagina van Het Laatste Nieuws werd geplaatst . Dat daarmee het leed van een hele groep mensen geminimaliseerd en gebagatelliseerd wordt, daar ligt de gemiddelde neurotypical niet wakker van. Het zal hen worst wezen. Die mensen met ass en adhd en hun families moeten zich niet zo aanstellen. Het is in de eerste plaats stuitend dat in een artikel als dit enkel twee neurotypische experts aan het woord gelaten worden. Want dat bevestigt het idee dat het enkel mensen zijn die geen ass of adhd hebben die iets zinvols te vertellen hebben over hoe een diagnose een positieve of negatieve impact kan hebben. Omdat er geen eenduidig biologisch beeld is van wat autisme en adhd veroorzaakt of bepaalt, is het blijkbaar toegestaan om met de regelmaat van de klo...

Bij het huilen blijkt iemand De leidingen verkeerd te hebben aangesloten. Want terwijl het buiten droog blijft Lekt het binnen tranen.

Vraag me niet Om weer te worden Wie ik was Nu ik steeds meer word Wie ik altijd al geweest ben.

Wie verlies kent, kent dat gevoel, het verlangen van de omgeving, van jezelf naar het moment waarop je ooit de knop kunt omdraaien, naar het moment dat het 'leven zonder' op een dag weer wat draaglijker wordt. Maar kan dat wel, loslaten? Al een paar jaar heb ik loslaten losgelaten. Dat zit zo. Als iemand zegt: "laat het los", dan denk ik aan zo'n heliumballon aan een touwtje, zo eentje die je stevig moet vasthouden, anders is ie weg. Maar verlies is geen ballonnetje met helium. Het is iets waar je mee achterblijft nadat je iets of iemand bent kwijtgeraakt. Het zit in je, het maakt deel uit van je lichaam, je herinneringen. Steeds vaker heb ik het daarom over verlies als een kleur die erbij komt in het pallet waarmee je de werkelijkheid beleeft. En die kleur zal ook blijven. Samen met de andere kleuren. Soms wat meer, soms wat minder. Kleuren krijgen betekenis door hun naburige kleuren. Door de kleuren waarmee ze contrasteren. Zet naast zwart een wit of een blauw e...

Al meer dan drie jaar maak ik nu stillevens van verwelkende en ongewenste bloemen. Het Unwelcome Flowers-archief telt ondertussen al meer dan 10 000 beelden. Dat er een verband was tussen de Unwelcome Flowers en mijn autisme, is me pas recent echt duidelijk geworden. Telkens wanneer ik ervaar dat er iets is wat niet in de neurotypische wereld past, probeer ik daar iets betekenisvols, iets moois van te maken. Het is voor mij de enige manier van overleven. Zonder die onafgebroken drang om naar schoonheid en betekenis te zoeken had ik er al lang de brui aan gegeven. Want wat moet je met dat leven waarin je zo hard op de ander lijkt te lijken, maar steeds opnieuw blijkt dat deelnemen aan het gewone leven, maar niet lijkt te lukken, hoe hard je het ook wil? Hoe verwarrend is het om telkens opnieuw te merken dat wat je in het begin lijkt te lukken toch niet vol te houden is. Werk, relaties, gezondheid, ouderschap, vriendschappen, hobby's,... ? Ik voel me soms een verdwaalde pinguïn. Heel...

 Het is niet omdat je ergens je hele leven in vertoefd hebt, dat je er ook in thuis hoort.

Terug thuis. Onze tiendaagse reis naar Bordeaux en Saint-Cyprien werd een heen-en-terugje van één dag. Want in Parijs maakten we rechtsomkeer. We zouden met de trein gaan. Geen zorgen over verkeer, tolwegen, te warme auto, parkeren. Mijn oudste dochter had op elke plek een fantastisch logement gevonden. We waren goed voorbereid, alles netjes op tijd ingepakt. Dus wat kon er mis gaan? Nou, dit. Ik kon de nacht voordien niet slapen en kreeg tussen Brussel en Parijs een paniekaanval, inclusief een paar niet zo fijne flashbacks. Om 16u stonden we dus niet in Bordeaux, maar weer in Gent. Waar we er, ondanks het verdriet, toch een fijne avond van maakten, met dank ook aan de mama van mijn twee dochters. Reizen is, als ik terug kijk, nooit een evidentie geweest. Ik werd steevast ziek vooraf en / of achteraf. Stress. Reizen alleen met de kinderen maakt dat nog complexer, want er is die extra verantwoordelijkheid. Er zijn de plannen, afspraken en verwachtingen. Nog meer stress. Het is, onlosmak...

Daar sta je dan met aan je ene hand je eerste kind en in je andere en je wil haar zeggen dat het goed komt je wil haar zeggen dat ze hier veilig is want dit dit is Atlantis en dat dat is Europa. Daar sta je dan met aan je ene hand je eerste kind en in je andere

Het mag dan Niet veel voorstellen — Op papier Blijft ondanks alles Van je diepgang Weinig over — Het zou zomaar kunnen Dat je eindigt Op een rommelmarkt In een groezelige zwarte map Omringd door Mannen, vrouwen en kinderen Een leven Dat je nooit Echt hebt gehad.

We kunnen vertrekken Nog voor de onrust We kunnen thuis zijn Voor de heimwee We kunnen onbeweeglijk Alle mogelijke omwegen maken En werkelijk overal Ongemerkt verschijnen En verdwijnen Toch gaat er geen dag voorbij Waar wij aan ontkomen.

Zo'n mooi woord: het heim. Aan de rand ervan Buigt steels het gras Waar de wind haar kroelt Haar speels Door de haren woelt Terwijl wat verderop Temidden De vijver nog ongeroerd In haar bedding van jaren Zo nauwgezet en teder Als jouw rug in mijn schoot Na lang bedaren De treurwilg wiegt Zij mijmert, mocht ze Zingen ze zou Neuriën, met zachte stem Noch hoog, noch laag Haar schaduw speels Om haar lenden Zij wiegt haar heupen Wikt en wiegt en weegt Al haar gebaren Nog daar voorbij Tot aan de einder Waar de kleuren Van helder tot zacht En onvast In de zoom van land en lucht Uitlopen, begint straks Opnieuw Het dagen Het verwijlen Het verpozen Het wel Het wee Van het heim En haar onherroepelijke vervagen.  

Waarom je je hersentumor ook niet laat behandelen door een voetspecialist. Over het nut van labels. "Dat label, heb je dat nu echt nodig?" Ik kreeg de vraag destijds regelmatig. En nog altijd vinden mensen het nodig om te stellen dat iedereen tegenwoordig een label krijgt. M.a.w. dat het er eigenlijk niet toe doet, dat label. Zou jij het ok vinden dat een longspecialist je opereert voor een hersentumor? Of dat je aan een kapper vraagt om een brug te bouwen? Nee toch? Wel, zo zit het dus met die labels ook. Mensen kunnen dankzij dat label aangeven dat ze specifieke hulp én expertise nodig hebben. Net zoals je voor een verfijnde wijnkeuze een sommelier raadpleegt, heb ik baat bij ondersteuning en advies van mensen die een goed begrip hebben van wat autisme en add inhouden. Bij deze een warme oproep om ipv onmiddellijk labels te devalueren eerst en vooral respect en aandacht te hebben voor wat iemand nodig heeft.

Zoals het blad Zich vouwt tot knop En de vlinder tot pop Het piepkuiken tot ei En de halm tot kiem In de dop Zoals het licht Met de zakkende zon In het oosten Het zeewater weer horizon Of hemelwaarts keert Langs de rivier terug De berg op Zoals de melodie Van de suite Zich noot voor noot Uit het binnenoor Door klankkast Langs snaren en boog Terug tot in de vingers En het hart van wie beroert Verstopt We elkaar zonder te weten Wat we missen Voorgoed kunnen vergeten Daar wacht ik Daar wacht ik op.

De zee die zich het schuim En het oprijzen en neerzijgen Van de golven ontzegt De zon die zich ervan weerhoudt Uit te barsten In allesverzengende hitte De regen die zich verwaardigt Om daar te vallen waar Zij nergens te veel is De wind die rechtsomkeer maakt Bij de eerste aanstalten Van ongemak De cactus die haar stekels intrekt De bijen en wespen hun angels Hanen die hun gekraai inslikken En beken en rivieren die beheerst Binnen hun oevers blijven Vulkanen die imploderen Om niet uit te barsten Aardplaten Die zich nauwelijks nog Durven te verroeren En wij Wij die de adem inhouden Tot we erbij neervallen.

Wanneer er van wind nog lang geen sprake is men ademt wat zoals gewoonlijk geen wolken in de verste verten te bekennen zijn wanneer het enige wat hier druppelt zweet is dat parelt op het voorhoofd van toevallige voorbijgangers en dat wat nog het dichtst in de buurt komt van donder het klapperen van de vleugelslagen is van opvliegende duiven ben ik al lang doorweekt en murw, gebroken. En wanneer dan aan het eind het alsnog begint te regenen en iedereen gaat schuilen nu de wind echt als een bezetene tekeer gaat ben ik de enige die het plein op gaat om op een bankje de krant te zitten lezen alsof er niets aan de hand is alsof het allemaal nog moet komen alsof het allemaal al lang voorbij is.

Iemand heeft de huid Naar binnen en de zenuwen Naar buiten gekeerd Vlak voor de voorstelling begon Dan moet je op En doe je zoals Je hebt geleerd Alles goed En toch, toch voelt alles Verkeerd Op straat ineens Geen zaallicht meer Publiek dat zich een weg weet Terwijl jij voortdurend je tekst verleert Je roept: nog een keer Je in paniek de coulissen zoekt Maar die zijn er niet meer Enkel overal geroezemoes Alsof je door een horde souffleurs wordt achterna gezeten Je buigt je te pletter In een stuk dat maar niet ophouden wil Je wil af Ontkleden Ontschminken Ontmaskerd Naar huis Terug naar gisteren De enige plek Waar je het vandaag wel zou weten. #autismawareness #wereldautismedag #KEIvoorAutisme

Waar jij een mens ziet Zie ik mieren Een hele hoop Als jij praat Hoor ik een zwerm Spreeuwen Als jij me aanraakt Regent het Op mijn huid Als jij me zoent Is er ineens Zoveel zee Om in te drijven Dat ik er bang van word En als jij weg gaat Is het als in een bos Dat plotsklaps Ondergronds is gegaan Terwijl ik de enige ben Die hierboven blijft staan. Waar jij een mens ziet Zie ik mieren.

Leven Is voortdurend verdwalen In het theater Van de vorige dag

We lengen We lengen Het water Het donker De dagen We lengen Wat nu is Met later Elk antwoord Met vragen We lengen Het gras De zomers Met jaren We lengen En lengen Tot het verlangen Keert Tot alles ons lengt En wij Van de weeromstuit Bedaren.

Je begint met licht Helwit licht Zo fel dat het pijn doet Aan je ogen Daarna wijkt het wit Ontrafelt, ontplooit, breekt In kant en linnen, Ontvouwt zich in geel Blauw, rood tot Elk van hen weer breekt En wijkt voor licht dat lijkt Op karmijn, lichtkoraal, zalm, Guldenroede, goud, ivoor, Citroen, olijf- en grasgroen, Honingdauw Aquamarijn, muntcréme, Cyaan, lavendelblos en orchidee, Pruim, distel, magenta en rood Violet, diep-, warm-, licht-, oud-, zacht- En gewoon roze, faalroodpaars, Tarwe, gebleekte amandel, navajowit, Konings-, korenbloem-, lichtstaal-, en Hemelsblauw Zich weer vermengt, Verzadigt, verzengt en  Aanlengt Tot lei- en tal van andere tinten Grauw, grijs en zwart. Vol. Zwaar. Zwanger. Breekbaar. Zwart.

Als je dood gaat Blijf dan nog even Want wie anders Gaat ons leven Met zachte schaduw omgeven? Als je dood gaat Blijf dan nog even Want wie anders Zal de stilte kleuren Met herinnering Als wij het spreken Hebben opgegeven? Als je dood gaat Blijf dan nog even Want wie anders Kan ons beter dan jou Nabij zijn als wij Zo zonder jou Verder moeten leven? Als je dood gaat Blijf dan nog even.

Het heeft geen zin Om je een weg te banen Tussen de druppels Nu het regent Of onbewogen te blijven Tussen de woest wuivende halmen Te midden van de storm Het heeft geen zin Om uit alle macht Stroomopwaarts te drijven En onderweg De plooien in het landschap Glad te strijken Tot je terug bent Bij de bron Om te ontdekken Dat zelfs daar Niets begint Dat nooit al  Eerder begon