Dit hoeft niets te worden

Hebt u behoefte aan cultuur? De vraag houdt meteen een drempel in. Kijk, het begrip cultuur is een abstract begrip dat de doorsnee cultuurgebruiker niet in de mond neemt. Het is alsof je een mens vraagt: nuttigt u soms voeding? Of neemt u soms alcoholisch vocht tot zich? De drempel die je wilt blootleggen is geen drempel waar je je argeloze slachtoffer overheen wilt helpen. Het is de drempel waar je zelf van af wilt. Het is de impliciet verdoken hunker naar bevestiging dat datgene waar jij mee bezig bent, waar jij je tot aangetrokken voelt, dat dat normaal is. En dus vragen we het even aan Jan Modaal en Mieke Middelmaat. Wie dat ook mogen zijn. Of zij ons in ons geloof willen bevestigen. Ik word zo langzamerhand moe van al die drempelkruistochten. Ofwel moet de cultuur gesloopt, ofwel krijg je een hele hoop mensen die pleiten voor de erkenning van de hoogcultuur en voor haar uitzonderingsstatus. Mijn god, waar zijn we mee bezig? In plaats van zo hardnekkig te proberen om de drempels va...

voor chris Tot voor kort had ik nog de moed om bij iedere ontmoeting je beelden de vrijspraak te gunnen Maar twaalf gouden afgietsels van jezelf en rijen badkuipen vol keverkorst en recyclage van uilen en andere cleverkost later kan ik je enkel nog een verdienstelijke etalagist noemen. Ook je laatste performance was op zijn mildst en zachtst gezegd een installatie, ik prees me godzijdank - of is dat vloeken in de kerk? - gelukkig dat ik mezelf het recht kon voorbehouden om na het rondwandelen de zaal te verlaten. wat heet: van het rechte pad afwijken. geen overbodige intellectuele luxe als eufemisme voor armzaligheid. dat, liefste was de laatste keer. ik wou Hilde zien. nu slijt jij - je bekrompen theater an sich over het leven in ideeën - niet meer aan mij.

Boven is het stil van Gerbrand Bakker . Dat is toch wat ik heb ingevuld op de website van Radio 1 . Daar zijn ze naar aanleiding van ZoGezegdInGent , het openingsevenement van de Literaire Lente , op zoek naar de mooiste openingszin van de Nederlandstalige literatuur. Mijn keuze? "Ik heb vader naar boven gedaan" Met die woorden begint het romandebuut van Bakker dat vorig jaar verschenen is bij uitgeverij Cossee . Boven is het stil vertelt het verhaal van Helmer vanaf het moment dat die zijn oude vader zowat letterlijk opbergt op zolder. Het is het begin van een merkwaardige coup. Helmer heeft de boerderij al tientallen jaren geleden van z'n vader overgenomen, maar hij is er nooit in geslaagd om het leven om en rond de boerderij te beheersen. Al die jaren ging hij gebukt onder de tragische dood van zijn tweelingsbroer. Die was duidelijk de favoriet van zijn vader en hij was voorbestemd om de boerderij over te nemen. Helmer was te licht voor dat soort werk. Die zat liever...

Bloggen is een volmaakte vorm van nihilisme, dat is toch wat de Nederlandse internetactivist en mediatheoreticus Geert Lovink beweert in zijn essay "Blogging The Nihilist Impulse". Maar vergis je niet, ook al omschrijft hij de doorsnee-blogger als een typische, hedendaagse cynist, Lovink is geen cultuurpessimist. Hoe dat kan? Als de spiegel explodeert Lovinks essay begint onheilspellend. De explosie van weblogs, de groeiende groep 'confessors' en de bijbehorende overweldigende massa redundante informatie, zijn bepaald intimiderend geworden. Zeker voor iemand die nog niet vertrouwd is met het web lijkt het onbegonnen werk om in dit ongestructureerde en onbeheersbare universum je weg te zoeken. Zolang je gelooft dat je scherm een tweedimensionele spiegel is, is er niets aan de hand. Het gaat pas fout wanneer je er achterkomt wat voor een uitgestrekt informatieuniversum er achter die spiegel ligt. En o wee wanneer je beseft hoe verloren en afhankelijk je bent van anderen...

En nu we toch met lijstjes bezig zijn Seth Godin geeft 56 bruikbare tips over hoe je meer bezoekers kunt krijgen op je blog. Ik sla zowat de helft van zijn aanbevelingen in de wind. http://sethgodin.typepad.com/seths_blog/2006/06/how_to_get_traf.html seth rules .

Anna Tilroe's tien geboden en verboden voor de kunstcriticus, zoals ze ook op de website van het VTI te vinden zijn. Wat moet goed en scherp kunnen kijken, denken en schrijven helderheid en precisie nastreven autonoom en onbevooroordeeld zijn t.o.v. het stuk / kunstwerk, maar ook t.o.v. het publiek en het medium een persoonlijke visie ontwikkelen een brede culturele, sociale en artistieke belangstelling hebben kennis hebben van het vakgebied en het filosofische en theoretische discours context en achtergrond geven aan het stuk / kunstwerk respect betonen voor makers en betrokkenen beseffen voor welk publiek en welk medium men schrijft tot een oordeel komen, impliciet of expliciet maar altijd beargumenteerd. Verboden is anderen, ook vakgenoten, napraten ijdel / zelfingenomen zijn incrowd / kunstbonzen proberen te behagen zich revancheren over rug van maker heen zich tot de vakgenoten richten over het hoofd van het lezerspubliek heen schrijven over dingen waar men niets of onvoldoend...

Dagelijks spuien wereldwijd honderdduizenden bloggers kritiek op zowat alles wat je maar kunt bedenken. Hoe waardevol is die kritiek? Social Bookmarkers zoals Digg.com zijn ervan overtuigd dat de massa zelf bepaalt welke kritieken waardevol zijn. Olie komt vanzelf bovendrijven. Maar klopt die stelling wel? Is het werkelijk overbodig om bloggers te confronteren met de vraag wat goede kritiek inhoudt? Per dag zien ongeveer 175 000 weblogs het levenslicht, dat is ongeveer 2 blogs per seconde. In oktober van dit jaar stond de teller al op meer dan 57 miljoen. Een groot deel van die blogs wordt gevuld met kritieken over de meest uiteenlopende onderwerpen. Het voordeel van een weblog is dat je niet meer aan een medium hoeft te bewijzen dat je een gekwalificeerd criticus bent of een ervaringsspecialist alvorens je aan het bekritiseren kunt slaan. Iedereen (nou ja, bijna iedereen) heeft met andere woorden de mogelijkheid om een kritiek te uiten die wereldwijd gelezen, gezien of gehoord kan ...

sneeuw op het museumraam . je vinger neemt je mee op sleeptouw langs een eentonig vraaggesprek het wit staat je tegen het zwart is wat je binnen hoort te zien (adem) je gaat op een welbepaalde afstand staan en leest aan de andere kant - tegen het raam - verdwijnt een rug in de wereld terwijl hij aan jou verschijnt je wil geen kaartje kopen ongepast en zonder omweg eerst naar buiten komen . je vinger wijst haar gaatje aan

Kunst en cultuur zijn altijd een kwestie van dankzij en ondanks. Zonder subsidies zou er nog steeds kunst gemaakt worden. Maar van een deel van de kunstwerken die we nu hebben kun je rustig zeggen dat ze zonder subsidies nooit gerealiseerd zouden zijn. Wat moet je met zo’n vaststelling? Gelukkig zijn, denk ik. Die cultuursubsidies bevestigen dat onze samenleving en haar beleidsmensen grosso modo inzien dat we nood hebben aan kunst en cultuur en dat hun bestaansrecht gevrijwaard moet worden. We geloven blijkbaar dat we met structurele financiële steun aan culturele instellingen en kunstenaars (denk maar aan projectsubsidies en schrijfbeurzen) ‘betere’ en ‘professionelere’ kunst kunnen realiseren, iets wat de gemeenschap op de één of andere manier ooit wel eens ten goede zal komen. Dat ‘ooit’ is noodzakelijk. Het legt de evaluatie van de resultaatsverbintenis ergens op oneindig, ergens in de toekomst. Dat ‘ooit’ is wat kunst onlosmakelijk verbindt met ‘hoop’. Jammer genoeg maakt geld voo...

0110 0110 0110 0110

Crocodile Hunter Steve Irwin, Grizzly Man Timothy Treadwell en Antonin Artaud hebben iets gemeen. Ze zijn enkele van de bekendste slachtoffers van fictie. U zei? Ja fictie. Gisteren was het één van de hoofdpunten in het nieuws: Steve Irwin is dood. De man - beter bekend als Australiës enige echte Crocodile Hunter - kreeg op 4 september 2006 de pijlstaart van een gelijknamige rog door zijn hart geboord. En dat terwijl hij rond het Great Barrier Reef beelden aan het maken was voor een documentaire . Beetje wreed, die natuur. Irwin had de afgelopen jaren gedanst en gedold met krokodillen alsof het zijn rugbymaatjes waren. Dat klopt niet helemaal. Irwin kende het gevaar dat in die beesten schuilde, maar hij verfijnde de grenzen, probeerde ze beter te leren kennen. Daar schuilt altijd een risico in, hoe goed je die beesten ook kent. 't Is een beetje als met haaien. Die zijn lang niet allemaal gevaarlijk voor de mens, maar wie heeft zin om dat uit te vlooien? Het moet maar een keer mi...

Dit stuk is eerst geplaatst als reactie op dit artikel op www.decontrabas.com Ik zie ik zie wat jij niet ziet? Als een dichter in een gedicht het thema asielzoekers aansnijdt dan geeft hij of zij een visie op dat thema. Wanneer je die visie citeert en betrekt in het debat over asielzoekers doe je toch geen afbreuk aan die visie van de auteur? Een fotokopie van de Nachtwacht in het Rijksmuseum Doe je, als je de dichter parafraseert, afbreuk aan het gedicht? Iedere parafrase doet afbreuk aan een gedicht als je de parafrase voorstelt als zijnde evenwaardig aan een gedicht. Als je in een museum een fotokopie van een schilderij aan de muur zou hangen kun je dat bezwaarlijk als het origineel presenteren. Maar als je een schilderij in een catalogus moet afdrukken dan gebeurt het wel eens dat je het schilderij niet op z'n oorspronkelijke formaat kunt afdrukken. Of als je een thema belicht waarvan er motieven terug te vinden zijn in het schilderij, dan kun je het schilderij beschrijven en d...

De commotie rond de concertreeks 0110 heeft in de voorbije weken verschillende keren het nieuws gehaald. De concerten zouden een regelrechte provocatie zijn aan het adres van het Vlaams Belang. Maar in de marge van dit verhaal speelt zich een ander verhaal af dat niet zozeer veel vertelt over het Vlaams Belang of de organisatoren waaronder Tom Barman, frontman van de rockgroep dEUS de voornaamste is. Vooral de protestbrief van Vlaams Belang-volksvertegenwoordiger Francis Van den Eynde aan zanger Helmut Lotti toont hoe de hele Belgische politieke wereld verzeild is geraakt in een diepe identiteitscrisis. Wie van onze politici durft het "wij" nog achterwege te laten en te spreken uit eigen naam? Wie komt er uit de ivoren toren die de zogenaamde "kennis van het volk" geworden is? En wie zegt ons nog wat politiek is en wat niet? Met concerten in Antwerpen , Gent , Brussel en Chartre willen tientallen Belgische artiesten protesteren tegen de opmars van extreemrechts. 01...

De beschouwing van Hafkenscheid over de structuurbotsing tussen fotografie en journalistiek is moeilijk, maar interessant. Alleen heb ik het gevoel dat hij in zijn stuk zichzelf te veel probeert te overtuigen dat hij in de vorige interviews niet tekort geschoten is. Hij had bepaald zaken niet in de hand omdat hij onderhevig was aan de problematische botsing tussen journalistiek en fotografie, zo klinkt het bijna. Ik ben er zeker van dat er obstakels geweest zijn die Hafkenscheid niet of niet zomaar had kunnen overwinnen, maar ik ben er nog meer van overtuigd dat hij in het interview met De Mey en Augustijns journalistiek tekort geschoten is. Ik ben daar in een vorige brief uitvoerig op ingegaan. Ik heb toen gewezen op een aantal zaken in de antwoorden van de fotografes die potentieel erg interessant waren, maar waar de interviewer blijkbaar niets mee gedaan heeft, tenzij – en hier moet ik natuurlijk voorzichtig blijven – de eindredacteur iets te voortvarend de schaar gezet heeft in...

Zoals ik het hier voorstel, lijkt het alsof de journalistiek niet kan tippen aan de kunst. De kunst lijkt vrijer dan of superieur aan de journalistiek. Zo gesteld staan journalistiek en kunst volledig los van elkaar. De journalistieke activiteit op het gebied van de kunsten kan dan probleemloos gereduceerd worden tot een soort simplistische dweperij of ijl gebral en gebeuzel. Journalistiek over echte kunst, over de kern van de zaak, is onmogelijk en zal altijd in gebreke blijven. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, denken vele critici en kunstjournalisten dan, want door die gebreken en tekortkomingen van de journalistiek tegenover de kunst aan te stippen en ze te belichten, komt de eigenheid van de kunst vanzelf naar boven en krijgen we goede kunstjournalistiek. Een bedenkelijke redenering, die noch de journalistiek, noch de kunst ten goede komt. Het is goedkoop en erg verleidelijk om betekenisvol zwijgen voor je kar te spannen en er journalistieke hiaten mee te bedekken. Dat ...

De meeste kunstenaars gruwelen ervan als er wordt gezegd dat hun kunst een maatschappelijke functie heeft. Dat klinkt voor hen veel te programmatisch. Ze hebben deels gelijk. Ze kunnen en mogen zich niet aan banden laten leggen door een programma.   Tot zover de theorie. In de praktijk wijst de kunstenaar de maatschappij op de beperkingen van de vorm en ook op het wezenlijke van de ultieme inhoud. Hij doet dat niet in dialoog met zijn publiek, maar enkel voor zichzelf. De kunstenaar en zijn zoektocht zijn daarin autonoom, maar door hun aanwezigheid zijn ze toch potentiële voorbeelden, potentieel betekenisvol en onthullend voor een niet nader omschreven publiek. Journalistiek lijkt heel hard op kunst omdat ze ook kritisch met vorm en inhoud bezig is en ze zichzelf, voor haar eigen gezondheid, wel in vraag moet stellen. Toch zijn er fundamentele verschillen. Een journalist houdt zich niet bezig met de ultieme betekenis in de filosofische zin van het woord. Journalisten maken me...

Het is een boutade dat kunst op de grens van alles beweegt, maar ik kan niet aan de verleiding weerstaan om te geloven dat dit waar is. Kunst doorbreekt het veilige, kunst is avontuur. (Daarmee wil ik geen jocheistemming creëren zoals figuren à la Jan Hoet dat doen. Hun overkill aan enthousiasme leidt al te vaak tot een onkritisch en dweperig publiek. Kunst ìs dan kunst omdat het kunst moet zijn volgens x of y. Je reinste onzin is dat. Op den duur gaat het publiek nog geloven dat het haar schuld is dat het een bepaald werk niet als kunst ervaart omdat datzelfde publiek niet in staat is de "kunstigheid" van het werk te vatten. Aan het werk zelf schort immers niets, want kunstpaus Z heeft er zijn "amen" al over uitgesproken. Maar dit – let op de haken – geheel terzijde.)   In het dagelijkse leven leggen wij conventionele inhouden in conventionele vormen en dragen wij dit alles op conventionele manieren aan elkaar over. Het is eigen aan mensen om in dat gewone co...