Dit hoeft niets te worden

There’s something rotten in the state of poetry. Er zijn dichters die de wereld niet eens de kans geven om vragen te stellen. Het zijn dichters die zich bekwaamd hebben in de kunst van het antwoorden nog voor jij of ik zich kunnen afvragen: “Wat bedoel je hier nu mee?” Of “Ik ben boos.” Dan zeggen zij: dit gedicht behoeft geen uitleg, zonder aanhalingstekens, want liefst geen commentaar meer. En dan stopt het gesprek en hoe hard ik ook luister naar hun antwoorden, het zijn enkel vragen die ik hoor en die ik hen niet meer mag stellen. Dan kijken zij triomfantelijk in het rond, zij zijn meestal niet zo groot en staan graag op een podium om dan met veel voldoening - zo lijkt het toch - het volkje te overschouwen waar zij zich uit losgerukt hebben. Dan kijken zij dus triomfantelijk in het rond en horen stilte als bevestiging van hun gelijk. Een lelijke vergissing, zowaar, want als angst een soortelijk gewicht zou hebben en een viscositeit die groter is dan, nou, het getal dat je nodig hebt...

“Ik durf je amper te vertellen, kameraad hoezeer en tijdens hoeveel van mijn dagen ik haar haat, de poëzie, dat ik haar haat met hart en ziel. En dat, als ik haar liefheb: hoogstens per vergissing.” Luuk Gruwez, Aan een collega I Hoe kun je iemand per vergissing liefhebben? Ik kan me hoegenaamd niet inbeelden dat ik of iemand anders over mijn liefde voor het dichten zegt: “Arne, dat had je nu eens niet moeten doen.” Hoewel, nu ik het zo zie staan moet ik toegeven dat het niet helemaal waar is. Poëzie schrijven doe je altijd tegen beter weten in. Gewoon, omdat je geen genoegen neemt met wat er is. Nou ja, gewoon. Omdat je je niet kunt neerleggen bij dat beter in beter weten. Zijn dichters dan goedgelovige dwazen die geloven dat alles wat je niet weet beter is? Of is het dat we geloven dat er iets is dat beter is, maar dat we het nog niet weten? Beeld je eens in dat je dat als dichter vindt. Op een dag in een vers. Daar staat het dan. Opgeschreven. Netjes verwoord. Punt erachter (uiteraa...

poëzie is design poëzie is wat zou kunnen zijn poëzie is nooit wat moet zijn want wat moet zijn is altijd achteraf poëzie is niet wat we denken wat kan zijn poëzie is de kortste weg die we per toeval nemen omdat we verkeerd lopen poëzie is niet bezig zijn met verkeerd lopen poëzie is plezier vinden in dwalen poëzie is dwalen tot bewijs van het tegendeel poëzie is geen logica poëzie heeft logica poëzie is moeilijk maar iedereen kan het maken poëzie is toekomende tijd poëzie is onvoorwaardelijk wijs poëzie is een vaardigheid, geen talent poëzie is anders poëzie is Anders poëzie is buitengewoon poëzie is geen adjectief poëzie kan verkeerd aflopen poëzie leeft nog lang en gelukkig was er maar eens poëzie poëzie doet het met iedereen poëzie is probleemcreërend denken poëzie is problemen zoeken en ze uitlachen poëzie is mogelijk maken poëzie is waardeloos poëzie is best denkbaar, ook voor onverstandige mensen poëzie is een uitkomst poëzie is goed gek poëzie is de rekenfout die je de oplossin...

Op De Contrabas is Neerlandicus Yves T'Sjoen begonnen aan een merkwaardig tweeslachtig literair reisverslag. Daarbij hanteert T'Sjoen twee diametraal tegenovergestelde blikken. Hij kijkt, tuurt, staart naar poëzie die hem aangrijpt om vervolgens zijn blik naar binnen te richten en te bestuderen wat die teksten met hem doen. Al bij zijn eerste essay (over de Auschwitz-gedichten van Pernath) voel je een aanstekelijk, nauwelijks te bedwingen enthousiasme. Het stuk zelf houdt het midden tussen een dagboek, een reisverhaal en een impressionistisch schilderij. Bent u een beetje "puzzled"? Ik was het alvast ook. Meer nog, ik was geïrriteerd en geïntrigeerd tegelijkertijd. Niet in het minst door de verzen van Pernath. De literaire lijkenpikker die ik ben, heb ik twee verzen uit het essay gesneden. Ik heb ze gekauwd, geproefd (gesmaakt!) en ingeslikt. Wat u hier vindt, is een verslag van het verteringsproces. "Verwaarloosd kwam ik tot leven In deze velden van de onnoeme...

Jeroen, je scherpe inzichten, je belezenheid, je wijsheid, je wereld niet weg, niet uit het gezicht verdwenen maar even verstild je laatste post een adembenomen witregel in de vroege ochtend verdwijnt als de zon haar hoogste punt bereikt doet zwijgend gras groeien, bloemen bloeien bomen verder rijken pas als de avond valt spreekt het landschap haar antwoord uit en zie, men zingt je na, meerstemmig zoals het hoort maar het hoort niet, omdat sindsdien staat alles en iedereen voorgoed te luister Jeroen, het ga je goed. Jeroen Mettes Jeroen Mettes Jeroen Mettes

[The] books are finished. Which fascinates and irritates me. I will have to account for them. I will have to say things, answer questions. Things will be thought about them, and positions taken. What a pain! There will be consequences. I feel like scrunching myself up into a little ball, becoming tiny, putting an end to this whole politics of presence and prestige. Stay in a corner with little things that don't interest anyone. To such an extent that I almost blame Gilles for having dragged me into this mess. Until now I could talk, then turn my back on whatever I was saying. I was never really engaged. Now, everything has to be accounted for and people will hold me up to what I'm saying. The field is unified. The plane of consistency of writing doesn't let anything go, every blow is counted. It's something that fucking sends death right up my spine. Up until now, I could hide using all kinds of avoidance behaviorisms. But now, everything is inscribed. -- Félix Guattari...

Dit stuk is eerst geplaatst als reactie op dit artikel op www.decontrabas.com Ik zie ik zie wat jij niet ziet? Als een dichter in een gedicht het thema asielzoekers aansnijdt dan geeft hij of zij een visie op dat thema. Wanneer je die visie citeert en betrekt in het debat over asielzoekers doe je toch geen afbreuk aan die visie van de auteur? Een fotokopie van de Nachtwacht in het Rijksmuseum Doe je, als je de dichter parafraseert, afbreuk aan het gedicht? Iedere parafrase doet afbreuk aan een gedicht als je de parafrase voorstelt als zijnde evenwaardig aan een gedicht. Als je in een museum een fotokopie van een schilderij aan de muur zou hangen kun je dat bezwaarlijk als het origineel presenteren. Maar als je een schilderij in een catalogus moet afdrukken dan gebeurt het wel eens dat je het schilderij niet op z'n oorspronkelijke formaat kunt afdrukken. Of als je een thema belicht waarvan er motieven terug te vinden zijn in het schilderij, dan kun je het schilderij beschrijven en d...

Link naar het pamflet: Poëzie bestaat niet, een kunstonzinnig spraakgebrek (eerste reactie) Tja, het is die aloude vanzelfsprekendheid waarmee men het heeft over "kunst en literatuur". Begrijpen doe ik die scheiding nog steeds niet, en niemand heeft mij er ooit een logische verklaring voor kunnen geven. Ik geef grif toe dat ik zelf beeld en klank primair acht, simpel omdat die ook begrijpelijk zijn voor analfabeten. Wil je vernuftig of quasi-kwaadwillend zijn, dan kun je altijd nog stellen dat literatuur een vorm van beeldende kunst is. Immers je bent van het kijken afhankelijk en woorden roepen beelden op. In dat geval zou poëzie dan niet minder dan totaaltheater zijn. Immers, die kan naast beelden ook klanken en ritmes oproepen. Constructiever (of misschien destructiever) gedacht, kun je je ook afvragen of het voor zo'n instituut nog nut heeft die disciplines apart te benoemen, terwijl toch juist veel grenzen vervagen tussen die disciplines. Overigens zie ik dat de film...

Dag Arne, Je antwoord overtuigt me, beter dan je oproep dus, dat je met integere bedoelingen voor de dag komt. (Ik vreesde in eerste instantie een Pfeijffer-achtige poseur, vrees die wellicht ook aangestoken werd door de vermelding van ILP onder de categorie ‘onze beste dichters’.) Stevens van a tot z lezen is goed, natuurlijk, maar veel werk, en er loert altijd het gevaar van te snel lezen. Als je zo’n citaat kiest, moet het ook waterdicht zijn tegen ‘moedwillige interpretaties’ (zoals de mijne gisteren dus), niet dat er iets fout was met dat gedicht van WS, integendeel, wel blijf ik het raar vinden naast een oproep tot discussie. Figuren als Barthes en Perloff lijken me vanzelfsprekende vertrekpunten, die laatste heeft natuurlijk gelijk als ze Duchamp onproblematisch als dichter voorstelt, en Broodthaers vertrok toch ook van het in gips gieten van zijn dichtbundeltjes? Sowieso speelt de esthetiek van conceptuele kunst op een vlak dat niet te onderscheiden valt van andere woordkunsten...

Dag Jan, Bedankt voor je reactie. Kwam hard aan. Ik heb de gedichten van Stevens gelezen van a tot z, maar met je analyse van de vraag om stilte ben ik het niet eens. 1a. The world must be measured by eye. Over het oog en de rol van de visuele waarneming in de verkenning van de werkelijkheid kan ik kort zijn. De beperkingen van het blikveld, daar ben ik me goed van bewust. Ik zie ze zelf niet altijd en weet dat het belangrijk is om te beseffen dat werk van anderen me die beperkingen kan laten zien, me kan helpen het blikveld te verruimen. 1b. The world must be measured by "I". De woordspeling die Stevens gebruikt, duidt op zelfkennis en bescheidenheid. Hij heeft enkel zichzelf om de wereld te ontdekken, zelfs wanneer hij er al die essays, studies en boeken op na slaat. Wat hij wel kan doen is zelf vragen om inlichtingen, om een pad, om een weg, om toelichting. Maar aan het einde van de dag is hij weer enkel en alleen bij zichzelf. Dat "ik", dat egocentrisme is m.i. ...

It was when I said, ‘Words are not forms of a single word. In the sum of the parts, there are only the parts. The world must be measured by eye’ “On the Road Home” uit: Parts of a World van Wallace Stevens Na de oogmeting volgt er een ; in het gedicht van Wallace Stevens, geen knipoog uit het e-tijdperk, maar een nette aanduiding dat er nog iets volgt – twee stanza’s, waarvan de laatste: It was at that time, that the silence was largest And longest, the night was roundest, The fragrance of the autumn warmest, Closest and strongest. Niet meteen wat je bij een oproep tot discussie zou willen zien. Ofwel had Arne Schoenvuur het gedicht maar voor de helft gelezen, toen hij het dure citaat bij zijn rondzendbrief voegde, ofwel hebben we hier te maken met een boodschap op hoger niveau – Schoenvuur zegt wel dat hij een aanzet tot discussie wil geven, maar in feite verwacht hij (eerder cynisch) de grootst mogelijk stilte als antwoord, en kijkt hij genoeglijk uit naar de ronde, warme herfstnach...

Geachte heer Knockaert, Ik ben blij dat het instituut belangstelling hecht aan dit veld. Maar dit neemt niet weg dat de poëzieproductie en het schrijversschap van dichters/romanciers als dusdanig nog niet professioneel begeleid worden. Noem het muggenziften, maar om dit onder te brengen bij podiumkunsten vind ik misleidend. Het performance-aspect is slechts één van de aspecten van de taalkunst. Ook hoop ik dat het kunstenveld specifiek onderzoek naar poëzie en taalkunst in het algemeen meer bij haar bestaande activiteiten betrekt. Mijn vraag / oproep was (behalve aan het instituut, de overheid en collega-dichters) ook gericht aan de literatuurwetenschappers om zich meer met de kunstwetenschap in te laten. Het is een vraag om een gesprek te genereren, een vraag ook om informatie te verzamelen, om bij te leren. Het moeilijke is dat heel wat onder hen al met kunst bezig zijn, maar hoe wordt er over literatuur als kunstobject/evenement nagedacht? Hoe verhoudt ze zich t.o.v. de andere kunst...

Aan de Heer H. Couvreur YK-HC-06.012 2006-05-10 Poëzie en literatuurwetenschap Geachte Heer Couvreur, Uw brief per e-mail ‘Onze toekomst?’ van 9 mei 2006 hebben wij in goede orde ontvangen en met veel belangstelling gelezen. In de lijst van de opgesomde kunstdisciplines, door u geciteerd, staat ‘Podiumkunsten’ vermeld. Dit is een opleiding aan het Lemmensinstituut te Leuven, het Departement Muziek, Podiumkunsten en Onderwijs van de Hogeschool voor Wetenschap & Kunst, lid van de Associatie K.U.Leuven. De opleiding Podiumkunsten is niet zozeer naar toneel gericht, maar net naar Woord. Dit betekent dat een grote nadruk gelegd wordt op poëzie, voordracht en producties waarin poëzie centraal staat. In tweede instantie wil ik antwoorden dat er reeds verschillende onderzoeksprojecten lopende zijn, in het kader van het Onderzoeksplatform Kunsten (de voorbereidende fase sinds 2002 van het Instituut voor Onderzoek in de Kunsten). In deze onderzoeksprojecten zijn zowel Podiumkunsten van het L...

In mei schreef ik volgend pamflet naar aanleiding van de oprichting van het IvOK. Voorlopig heeft de redactie al enkele reacties verzameld waaronder die van de directeur van het Onderzoeksinstituut en dichter Jan Lauwereyns. De reacties die op mijn oude weblog gepost werden, zullen hier ook verschijnen. Wat denken jullie hiervan? Post je reactie of e-mail naar redactie@rektoverso.be . Dit artikel en de andere teksten uit rektoverso vind je vanaf nu integraal op Urbanmag . Arne. OPINIE Op 3 mei 2006 werd het Instituut voor Onderzoek in de Kunsten opgericht. Het IvOK verenigt de kunstdepartementen van de hogescholen van de Associatie K.U.Leuven met de relevante onderzoeksgroepen binnen de universiteit. Het inspireerde de dichter Arne Schoenvuur (pseudoniem van Hannes Couvreur) tot een Open Brief, waarop directeur Yves Knockaert wilde reageren. Ook de dichter en wetenschapper Jan Lauwereyns spreekt zich over de zaak uit. Rekto:verso volgt de zaak op, en verzamelt graag uw reacties op red...

Anonymous said... Goed dan. (Instabiel op 4 poten staan is trouwens best moeilijk hoor.) “Je kunt zeggen: met het benoemen van een ding is er nog niets gedaan. Het heeft ook geen naam, behalve in het [taal]spel.” (§ 49 van Wittgensteins filosofische onderzoekingen.) Dus als je vraagt naar mijn naam vraag je naar een voorwerp. (Denk ik, ben er nog maar pas in beginnen lezen in dat onding van een boek. Is dus ook niet met voorbedachten rade gedaan, voor je dat denkt, ‘k vind het opeens toepasselijk, dat is alles). “Dat was ook wat Frege bedoelde toen hij zei dat een woord slechts betekenis heeft binnen het zinsverband.” (vervolg van dezelfde §) En zie ook nog § 50 en 51 maar die typ ik niet over. Concreet: het is je niet om een naam te doen, daarmee weet je niets. Tenzij: § 31: “We kunnen ons toch ook indenken dat de gevraagde antwoordt: ‘Bepaal de benaming zelf maar’ – en nu moet degene die de vraag gesteld heeft, alles zelf bedenken.” Dus terug: wat wil je dat ik ben? Waarom hecht je ...

Anonymous said... Waarom sta ik bij poëziekritiek ? Jij hoopte dat ik een criticus was. Waarom denk je dat dit een psychologische oefening is? Jij bent het die jouw antwoorden deze wending gaf. Jij zoekt erkenning en vriendschap. En nu jij in mijn vriendschapsboek je lievelingseten en favoriete platen hebt geschreven vraag je naar mijn favoriete films en grootste droom. Laat ons niet vervallen in een Joepie-interview, de doelgroep is anders. Ben er zeker van dat bovenstaande je ook gigantisch pissed maakt… Waarom kan of mag ik niet gewoon interesse hebben in wie jij bent? Ik hou inderdaad van taal, en ook van poëzie, maar ik vind weinig poëzie dat mij aanstaat. Sommige gedichten van jou vind ik echter prachtig. That’s it. Daarom dat ik in een opwelling bij een van je betere schreef: wie ben jij? Zo impulsief ben ik. I’m always craving for new experiences. En in die “wie ben je” heeft nooit “wie ben ik” geschreven gestaan, dit is jouw binariteit. Misschien wilde ik dat je prachtig gedic...

Anonymous said... Nu weet ik wat je bent ("met name" een dichter die de nadruk legt op wat dingen en subjecten zijn), maar niet wie je bent. Probeer het nog eens. 12:06 PM Hier ben ik geneigd om te schrijven: gelijk oversteken. Je zegt nu enigszins te weten wat ik ben maar niet wie, een opmerking die ik impliciet zelf al geformuleerd had in m'n antwoord. Wat je me vraagt is een uitdrukking. Die uitdrukking is zowel fysiek (hoe zie ik eruit ?) als niet-fysiek (wat doe ik? wat zeg ik? wat voel ik?). Je kunt me naar mijn administratieve identiteit vragen. Die heb je al, dus dat is blijkbaar niet voldoende. "L'homme doit créer sa propre essence", schreef Sartre en iedereen klampte zich weer vast aan de grote betekenisgevers van weleer. Wat dat betreft zijn we minder fortuinlijke doe-het-zelvers. Dat ze daar eens een reality-programma over maken. Mijn identiteit is mijn betekenis. Mijn identiteit is mijn bekentenis. Wie ik ben is wat ik doe. Het is mijn schikken...

Anonymous said... wie ben jij? 5:37 PM Arne S. said... Arne Schoenvuur. En jij? 6:06 PM Anonymous said... misschien je tegenovergestelde, misschien ook niet. Wil ik je wel vertellen, maar niet voor gans cyberspace. 6:29 PM Anonymous said... maar wie ben jij? (en deze keer niet zo flauw) Wie ben ik? Niet, wat ben ik? Of is wat ik ben ook wie ik ben? Weledele anonieme bezoeker, je maakt het me niet makkelijk. En dat hoeft ook niet. Arne Schoenvuur - per abuis ook wel eens aangekondigd als Arne Schoenmaker - is dichter. Niet voltijds, maar altijds. Als je me eens door de Google-zeef haalt, kom je er al snel achter dat ik per ouderlijke definitie (en door de nauwgezetheid van een of andere gemeentelijke ambtenaar van de dienst bevolking) Hannes Couvreur heet. Bij deze heb ik je enig opzoekingswerk bespaard. Over dat synoniem ga ik niet mysterieus doen. Het is een anagram van mijn naam, te voorschrijn getoverd tijdens een behoorlijk saaie les historische taalkunde, nu alweer 4 jaar geleden....