Dit hoeft niets te worden

Het gebeurt niet Daar waar het goed gaat Of daar waar alles Al verloren blijkt Als het al gebeurt Gebeurt het altijd Op de grens Van verschijnen En verdwijnen Verandering Is niet Van een andere orde Dan wat was Verschil bestaat altijd Minstens tussen twee.

"Dat doen alsof kost wel heel veel moeite", vult professor Noens aan. "En dat eist een zware tol op vlak van gezondheid. Een late diagnose gaat ook vaak gepaard met een geschiedenis van verschillende gezondheidsklachten, als gevolg van het vele compenseren en camoufleren." Professor Ilse Noens op VRT NWS nav het gesprek van Ann Van Elsen in Winteruur over autisme. Zullen we vanaf nu afspreken dat wanneer autistische mensen zich proberen te handhaven in een neurotypische omgeving ze niet "doen alsof" maar "doen zoals"? Want "doen zoals" is wat we allemaal doen. We kopiëren elkaars gedrag voortdurend. Het is de meest fundamenteel menselijke manier om te leren. "Doen alsof" impliceert dat we iets doen tegen beter weten in. Idem voor "maskeren". We "doen zoals" tot we, vaak tot wanhoop van onszelf en onze naasten, merken dat het ons niet lukt, dat het niet meer gaat. Vaak gaat dat gepaard met verwijten zoa...

Na het zoveelste verhaal van autistische lotgenoten: Als wielrenners hun sport moeten stoppen omdat er een hartafwijking is vastgesteld, vindt niemand dat abnormaal. Dan klinkt het dat het spijtig is, maar een verstandige beslissing. Dan komen specialisten vertellen dat topsport voor x of y onverantwoord zou zijn. Maar wordt er bij jou na langdurige overbelasting, depressie of burnout autisme en of adhd vastgesteld en kun je niet meer doen wat je voordien deed, dan is dat ineens verdacht. Dan is het gepermitteerd om te vragen: "Maar voor je uitvallen kon je dat toch ook?" Of zo is het toch in de ogen van sommige controle-artsen en beleidsmakers. Dat is dus nét hetzelfde alsof je tegen die wielrenner zou zeggen: "Nou, voor we die hartafwijking zagen, kon je toch ook koersen? Dus wat is het probleem?" Net als bij die wielrenner is het onverantwoord om te eisen van mensen dat ze zichzelf blootstellen aan grote gezondheidsrisico's. Het is niet voor niets dat autisti...

Het maakt niet uit In welke huid je kruipt Hoeveel of welke kleren Je erover heen trekt Noch hoeveel pientere gedachten Of gevatte replieken je klaar legt Welke vluchtwegen Je uitstippelt Of welke schuilplaatsen Je uitzoekt Voor je aan je dag begint Ze weten je te vinden, altijd De kortste weg Naar je hart Je woede en verdriet Doen elk goed voornemen In een mum van tijd teniet Gaan keer op keer  Als een bezetene tekeer Verblind en verdoofd Als ze zijn Door hun door angst gedreven strijdlied Alleen Jij bent hun vijand niet Jij bent hun eenzaamheid niet Jij bent hun pijn En hun verlies niet Jij bent een kind Dat net als hen Wil zijn Gewoon  Gezien Gehoord En geliefd

Het zal wel met de leeftijd te maken hebben. Eén ding is zeker, hoe ouder je wordt, hoe meer je afscheid neemt. Er zijn de mensen die je ontvallen, vriendschappen die komen en gaan, plaatsen die je bezoekt, bewoont, en weer achterlaat. Plannen die je opbergt, een lichaam dat verandert, herinneringen die vervagen en die je vergeet. Samen met het repertoire van afscheid nemen, zie ik ook m'n repertoire van verwelkomen toenemen. Nieuwe dagen, nieuw leven, nieuwe plekken, oude plekken opnieuw ontdekken, nieuwe vriendschappen, oude vriendschappen die opnieuw opleven, nieuwe vaardigheden, het plezier van te kunnen bogen op ervaring. Een afscheidsrite is een overgangsrite. Het verbinden van wat was met wat is en wat nog komen gaat. Ik moet eraan denken als ik Joshua D'hondt  haar afscheidsfotografie zie, als ik Alexandra Hustinx en Karlijne Moons hun podcast Rouwe Vrouwen beluister. Of als ik terugdenk aan de vele verhalen van Nieuw Gentenaars die ik mocht verzamelen voor Mais Quelle ...

Mijn diagnose heeft mijn leven gered. Want door bij "depressie" en "angststoornis" te blijven, zou ik het opgegeven hebben. Er werden me beterschap en een herstelverloop geschetst die nooit haalbaar waren, die onbereikbaar bleven en waardoor ik dus een behandeling kreeg die niet werkte. Met als enige conclusie dat ik het niet goed deed. Dat ik het verkeerd aanpakte. Tot bleek dat de experts het bij het verkeerde eind hadden. Of toch de experts die me toen begeleidden. Ik had alle hoop bijna opgegeven toen een vriendin me zachtjes in de richting van autisme deed kijken en alles duidelijk werd. Voor collega therapeuten met wie ik gestudeerd had en die expert waren in autisme kwam dat niet als een verrassing. Hen was veel eerder al het een en ander opgevallen. Mijn hoofddocent, wijlen psychiater dr Luc Isebaert, had het al gezien na de eerste les die ik bij hem gevolgd had in 2008. Hij dacht toen dat ik wel wist dat ik autisme had omdat ik er zo goed mee leek om te gaa...

Haar zwijgen Het zilver Achter het glas Waarin ze Het kind Gevangen houdt Met elk jaar Dat voorbij gaat Breekt zij Meer En meer En meer En meer Verschijnt het zilver Tot zwart Tot alles Nagenoeg verdwenen En de nacht Voorgoed valt En enkel nog hier En daar Een glimp Te zien is Van haar fonkelen Van weleer.

Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders Van kinderen die niet weten Wat het is Om ouders te hebben Die meer geven om hen Dan om wat hen ontnomen is Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders Wij die net als hen Niet meer weten Wat onbezonnen en onbezorgd zijn is Die de tranen van hun ouders huilden En lijden van jaren Op onze nog veel te kleine schouders namen Als ware het onze schuld Wij Wij zijn de kinderen Van ongeboren ouders En vandaag stappen wij Achter de spiegels vandaan En zeggen minzaam Stop Hier zijn wij Wij zijn uw kind En niet uw zeer Noch uw zorgen Van weleer Ga gerust tekeer Tegen wat daar in de spiegel huist Laat u gaan Wees dapper, onbevreesd, onbesuisd Omarm uw woede, úw pijn en verdriet Maar sla mij niet Schreeuw het onrecht uit Maar wees niet langer doof Voor mijn verdriet Wat jou is aangedaan Is het mijne niet.

Onvoorwaardelijk is niet onbegrensd. Het is een zinnetje dat mijn leven op zijn kop heeft gezet zo'n drie jaar geleden. Iemand die me helpt spreekt vaak over de rivier en haar oevers. Grenzen geven lichaam, houvast.

Weet je wat sterven is? Vroeg hij. Doodgaan? Bijna, antwoordde hij. Als het niet doodgaan is Wat is het dan wel? Tot aan de dood gaan Maar er niet voorbij. Als dat sterven is, Vroeg zij, Wat is dan leven?

Hoe je Telkens wanneer je uitademt Alweer snakt naar lucht Je je hart Over de volgende slag jaagt Je je voeten Vooruitwerpt Je lichaam erachteraan Je je woorden als bezweringen Uitspreekt Om je gedachten voor te blijven Hen het zwijgen op te leggen Nog voor ze goed en wel Hoe je aanraakt, proeft, ruikt Likt, en kust, en eet en drinkt, En danst en vrijt, en danst en vrijt Je je met je hele huid en hebben En houden en haar Ontvouwt, opent en  Hoe je verlangt Naar wat je overweldigt Hoe je alsmaar leeft Alsof je leven ervan afhangt

Zegt dag en geeft een knuffel Maakt grapjes en lacht Net iets te hard Zegt dat hij wil helpen Loopt achter hem aan Keuken, berging, keuken Living Gaat eindelijk Aan tafel zitten Eet mee en zegt Wel drie keer hoezeer Het smaakt Maakt nog meer grapjes Als hij even alleen is Dimt hij het licht Neemt een boek Gaat in de zetel liggen Bij terugkomst Veert hij op Is hij betrapt? Het licht gaat aan Hij vraagt Mag het weer uit? Het mag Het gaat niet goed Zegt hij Ik weet het Zegt hij De grapjes Het praten Het druk doen Het maakt geen indruk Hier mag het licht uit Hier mag je moe wezen Hier hoeft geen koketteren Hier geen balts Tot je erbij neervalt, hier Is graag zien Geen kwestie van verleiden Hier ben je welkom Hier ben je welkom Hier ben je welkom.