Dit hoeft niets te worden

En net Wanneer je breekt Zal je zien Dat je niet stuk te krijgen bent

Vernis Maakt van rotzooi Geen kunst In het beste geval Blijft het allemaal Wat langer blinken Voor de tijd Onvermijdelijk Haar werk doet En de boel Pas echt Begint te stinken.

Vanmorgen las ik zoals veel andere mensen het nieuws dat acteur Aron Wade overleden is . De zinsnede "euthanasie heeft gepleegd" lijkt me hier zo misplaatst omdat ik dat woord "plegen" te veel associeer met woorden als "misdrijf" of "zelfmoord". Het nieuws van Wade komt binnen. Omdat ik zelf chronisch depressief ben. Stabiel ondertussen, maar het heeft er jarenlang anders uitgezien. Het verlangen naar een diepe, langdurige rust is ooit groter geweest. Ik heb nooit concrete plannen gemaakt, maar de dood als verlossing overwegen is me niet vreemd. Het komt ook binnen omdat ik vrienden en geliefden ken wiens verhaal lijkt op dat van Wade. Met wie ik daar ook open en eerlijke gesprekken over gevoerd heb. Iets wat me gelukt is omdat ik ooit van psychiater en mentor Luc Isebaert een prachtig verhaal te horen kreeg hierover. Als ik me het goed herinner, ging het verhaal over een dame op leeftijd die in het ziekenhuis verschillende ingrijpende behandelin...

Niet aan elke voet Die naast jou stapt Trekt de zwaartekracht Even hard Niet elke ademteug Die naast jou Ingeademd wordt Lucht even hard op

Zonder huid geen houvast Geen heimwee naar huis Geen weergaloos verlangen Om de wereld te verkennen Geen dremmelen, geen dralen Geen plek waar binnen even noch Niet buiten en buiten even noch niet binnen hoeft te zijn Geen tussenland dat zich door niets of niemand laat bezitten Waar niemand permanent kan wonen Behalve levenslang Geen schemer om vrijmoedig in te verdwalen Waar alles altijd precies het midden houdt tussen dag en nacht. Geen gesmoezel aan de deurpost Geen aarzelende eerste kus, geen aai over de bol Geen geroep en getier Geen kleren op straat Geen gehuil aan de voordeur Geen iemand die je weer binnenlaat Geen plek meer waar je nog zal zijn Geen plek meer waar je bent Geen plek meer waar je was Geen plek meer waar je heen kunt gaan. Zonder huid geen houvast Zonder drempels geen huis Zonder dood geen leven Geen reden van bestaan.

Neem een duif En zet die Op je hand Kijk er goed naar Je vingers En vraag je af Van waar die komen Wat er eerst was En hoe het kan Dit. Doe nu precies hetzelfde Met elke nerf En elke huidplooi Op elke vinger En bedenk dan Dat jij dit doet Met een duif Op je hand.

Stuur een brief Naar waar die niet moet zijn Met een antwoord Op een vraag Die nooit zal komen Verheug je Op wat voorbij is En pak zorgvuldig Het geschenk uit Dat je nog moet krijgen Wees verbaasd Over wat je al lang weet En vergeet voortdurend Morgen Hou de kaart Ondersteboven Draag je kleren Binnenstebuiten En spreek achterwaarts Terwijl je diep Diep Inademt Kom aan Telkens wanneer Je deze plek verlaat En voel je Voel je Voel je Thuis

Soms kan je gewoon vergeten wat je favoriete boek was. Althans, ik kan dat. En soms is er een ander boek dat dat ene boek weer in herinnering brengt. In The Garden Against Time vertelt schrijfster Olivia Laing het verhaal van haar tuin, een oude tuin in Suffolk die ze met grote toeweiding restaureerde. Laing vertelt over haar ervaringen, over de geschiedenis van haar tuin en over de geschiedenis van tuinen en tuinieren. En tussendoor mijmert ze over haar leven en over de wereld waarin haar tuin weer tot bloei komt. Het boek dat ik vergeten was, en dat ik me door Laings boek ineens weer herinnerde, is What is Landscape, van fotograaf John R Stilgoe. Geen foto's in het boek van Stilgoe, want het is een boek over taal, over luisteren. Stilgoe is gek op oude woordenboeken en hij is gefascineerd door hoe we onze relatie met het landschap gevat hebben in taal, door hoe oude en lokale taalgebruiken dingen in het landschap zichtbaar maken waar we ondertussen doof en blind voor zijn gewor...

Dankzij Ilse Noens leerde ik vandaag het Schotse lessenpakket LEANS kennen. LEANS helpt leerkrachten, leerlingen, ouders en ondersteuners omgaan met neurodiversiteit. Grasduinend door het pakket kwam ik bij een poster die het verschil uitlegt tussen "needs" en "wants", een verschil dat — voor veel neurodiverse mensen — van levensbelang is.  Eén van de eerste afbeeldingen uit het Schotse LEANS lessenpakket over neurodiversiteit legt het verschil uit tussen "needs" en "wants". Geen idee hoe ik dit zo 1-2-3 vertaal, maar wat ik wel weet is dat ik heel lang gedacht heb dat mijn "needs" gewoon "wants" waren. Anders gezegd, dat wat ik "nodig had", gewoon iets was wat ik "wilde", niet uit "noodzaak", maar omdat ik ernaar "verlangde". En zo werd het me ook voorgehouden door mijn omgeving, hetzij uit onwetendheid, hetzij uit onwil. Ik worstel er nog steeds mee. Vandaag heb ik al mijn plannen af...

Herstellen wordt vaak gereduceerd tot een individueel verhaal. En niet zelden ook tot een helden-verhaal. Omdat dat makkelijk vertelt. En omdat het ergens hoop geeft, te weten dat anderen je voor gingen om hun leven weer op de rails te krijgen. Maar het is in wezen een ontmenselijkende manier van naar herstel te kijken. Want wie goed luistert naar elk herstelverhaal, ontdekt al snel dat het een verhaal is van samen. Samenwerken, samen leven, samen luisteren, samen helen. Samen vallen en opstaan. Een verhaal van velen Herstel is, zeker als het om langdurige ziekte, chronische ziekte of mentale kwetsuren gaat, geen rechtlijnig verhaal. Een verhaal waarin "beter" niet het enige is wat telt, maar ook "niet slechter", "even beter", "goed genoeg", "menswaardig", "menselijkheid" en vele andere aspecten die het leven van iemand die lijdt betekenis geven. Zelf gaat mijn herstel grotendeels om het elke dag opnieuw ontdekken wat "go...

I. Je bekijken is je aanraken Maar dan zonder kringen Die het oppervlak verstoren Zonder echo die uitdijt Tot de oevers  Waar de eenden En de meerkoeten Nadobberen Tussen het riet Tot zelfs het zachtste gefluister Niet meer zichtbaar is. II. Je zou me niet herkennen Als je me zag Zoals ik me zie Wanneer ik naar je kijk III. Het is een hardnekkige vorm Van verdwalen Waardoor ik telkens weer Bij jou beland. IV. Waar jij bestaat Kan ik niet zijn Het is Als met de zandloper Volledig Ledig vol Een vorm van liefde Die veel weg heeft Van achtervolgingswaanzin V. Het gaat precies Om het deel Van het tegendeel Dat we delen VI. Wat zou er gebeurd zijn Als hij In plaats van jou Te willen kussen Zijn oor Voorzichtig Tegen het jouwe Had gelegd? VII. Wie o wie Wil Zoals het water De oever En zoals de oever Het water Zij aan zij Wandelen Met mij?

Als het nacht wordt Ga ik drijven Dan dobber ik Moeiteloos Over het water Niet langer vechtend En proestend om Voor even De waterlijn te halen Wat zuurstof te happen Net genoeg Om me voor een volgende teug Terug naar boven te vechten. Maar als de nacht valt Ga ik drijven Kan ik rustig ademhalen Weet ik me Volledig gedragen Door het even voorheen Nog nietsontziende water.