Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Nestwarmte

Wanneer een vogel tegen het raam vliegt, kan het zijn dat hij, in shock, onbeweeglijk blijft liggen. Wanneer de zon hem opwarmt, of de handen van een mens of een doos met een geïmproviseerd nestje hem geborgenheid geven, kan de vogel uit zijn onbeweeglijkheid ontwaken. Dat ontwaken gaat gepaard met trillen en beven. Een natuurlijke, gezonde reactie, waarbij het lichaam ontlaadt. Als die reactie haar beloop kent en de vogel verder niet ernstig gewond is, zal hij zonder problemen wegvliegen. Wordt het ontladen onderbroken (bijvoorbeeld omdat we de vogel aaien), dan riskeert de vogel opnieuw in shock te gaan, met alle gevolgen vandien. Deze observatie heb ik van Peter Levine, trauma-expert, uit zijn boek De tijger ontwaakt. Traumabehandeling met lichaamsgerichte therapie. De laatste weken ging het niet goed. Ik werd overweldigd door verschillende (positieve én negatieve) ervaringen waarbij ik actief moest opkomen voor mezelf en mijn grenzen moest beschermen. Over zulke momenten ben ik al ...
"Soms, soms word ik zo moe van de verwachting dat er evolutie moet zitten in wat ik doe. Alsof ik voortdurend van iets moet genezen. Sommige dingen veranderen of verbeteren nu eenmaal niet meer. En toch, toch probeer ik nog, om tegen beter weten in, iets te veranderen. Omdat, en ik weet dat het stom is, ik schrik heb om te autistisch te zijn." Ik weet wel dat er niet zoiets bestaat als te autistisch zijn. Net zoals je niet te groot of te linkshandig of te blind kan zijn. Je kan wel beperkt worden door al die eigenschappen. Soms ben ik bang dat de prijs voor het respecteren van mijn grenzen té hoog is, en de kosten navenant. Sociaal, emotioneel, financieel. Een catch 22, want door die grenzen (onbewust) niet te respecteren heb ik jarenlang roofbouw gepleegd op mijn lichaam of ging ik relaties aan die voor geen van ons beiden gezond waren. Beperkingen. Het lijkt wel taboe in een samenleving die zo doordrongen is van groeizucht. Stagneren, een grens leren kennen en respecteren. ...

Sociaal zijn

 Toch gek om na al die jaren mijn best doen om sociaal te zijn, te merken dat het me toch niet ligt, zo in groep zijn. Het gekke is, ik wil er wel graag bij zijn, daar niet van. Maar als ik moet praten met meer dan één iemand tegelijk, dan kost me dat meer moeite dan me lief is. Als er een gesprek is waarin verschillende mensen in discussie gaan of door elkaar praten, dan lijkt het wel alsof ik ineens ergens anders ben, buiten dat gesprek. Lang gedacht dat als ik zou blijven oefenen met dat groepsgebeuren, dat het wel los zou lopen. Niet. Telkens opnieuw zocht ik op feestjes iemand op voor een goed gesprek, wat lol. Hoe ouder ik werd, hoe vaker ik het deed. Godzijdank was er vaak een camera, soms van andere mensen, later van mij, waarmee ik dan het gebeuren in beeld kon brengen. Het maakte contact maken makkelijker. Ik had iets om handen waarmee ik me op een zinvolle manier tussen de mensen kon bewegen. Hoe kon het dan dat ik al die jaren groepen heb begeleid? Wat vond ik daar zo l...

Leuk, een autist

14 IX 2020 Er moet me iets van het hart. En misschien zal het hard klinken. Maar dan is dat maar zo.  Het is gericht aan mensen die — zonder dat ze het zo bedoelen of doorhebben — mensen met autisme "leuk" of "interessant" vinden, tot het lastig wordt. Dan heb ik het over mensen die autisme en mensen met autisme fijn vinden als een verrijking van hun leven, hun wereldbeeld en hun denken. Op één voorwaarde: dat het leuk blijft. Een beetje vreemd is leuk, maar al te gek moet het niet worden. Het is een beetje zoals met verzamelaars van kunst van psychiatrische patiënten. Allemaal leuk en boeiend, zolang iemand anders maar voor die patiënten zorgt. Of zolang de ellende uit het leven van die mensen maar niet te dichtbij komt. Speciaal, kunstenaar, red monkey, dwarsdenker, autist, dromer, hoogsensitief, tegendraads, vreemde eend, rare, mens met een aparte handleiding, buitenbeentje, ... het doet me denken aan de specerijen die je in je keukenkast zet om je gerechten te k...

Jezelf uitleggen

5 IX 2020 "En waaraan merk je dan dat je last hebt van je autisme of add? En hoe komt het dat het meer dan dertig jaar geduurd heeft voor je daar zo tegenaan gelopen bent?" Het zijn wellicht goedbedoelde vragen, maar ik heb het er altijd heel lastig mee om ze te beantwoorden. Hoeveel ik ook lees. Hoe dicht ik ook bij mezelf blijf dezer dagen. Hoeveel therapie ik ook volg. Meer dan dertig jaar heb ik me uit alle macht ingespannen om dat te doen waarvan ik dacht dat ik het zo hoorde te doen. Ook al voelde ik dat het me verdomd veel moeite kostte om vol te blijven houden. Er was niemand die voor mij kon voelen hoe het ging. Moe is iedereen wel. Emotioneel en temperamentvol ook. Als je iemands lichaamsgewicht, lengte of temperatuur wil weten, dan meet je dat gewoon. De inspanning meten die mensen met autisme en add leveren om gewoon mee te draaien in dagdagelijkse gewoontes is al veel moeilijker te vergelijken. De meest treffende vergelijking die ik al gevonden heb is die van tw...

Over autisme en vermoeidheid

26 VII 2021 De vermoeidheid. Ineens slaan de remmen dicht. Gaat het wiel slepen. Zonder waarschuwing. Wat een vlakke weg is, wordt stante pede een beklimming buiten categorie, de was op plooien of het aanrecht opruimen het equivalent van een Augiasstal schoonmaken. Vroeger trapte ik door, op wilskracht. Dat was toen. Dat lukt nu niet meer. Vandaag verklein ik mijn verzet. Minder weerstand, meer verstand. Soms sta ik stil en stap ik even af, als dat kan. Om op adem te komen. Na een tijdje zal er weer speling op de wielen komen, wordt de weg als vanzelf weer vlak, en lukt het om de was op te plooien, of het aanrecht op te ruimen. Soms bekruipt me nog de neiging om aan mijn fiets te beginnen sleutelen. Dat moet toch mogelijk zijn, die remmen beter afstellen, een betere beheersing verwerven over techniek en mechaniek? Maar heb je ooit een fiets zichzelf zien rijden of herstellen?  Ik parkeer de fiets in het metaforenrek en stap van die gedachte af. Wat overblijft, is enkel voelbaar. Da...

Over stoornissen, en hoe onzichtbaar het normale is

Of hoe een stoornis kan onthullen hoe bijzonder het normale wel niet is. Het werd me voor het eerst duidelijk aan de universiteit. Dat afwijkingen interessant zijn om te ontdekken hoe de regels werken. Het moet iets met een vak over taalverwerving te maken gehad hebben. De Amerikaanse schrijfster Siri Hustvedt beschrijft in Een geschiedenis van mijn zenuwen het verhaal van een vrouw die haar eigen spiegelbeeld niet herkent. Iets wat bij jonge kinderen en dieren ook voorkomt. Ze zien hun spiegelbeeld als een vreemde. Naarmate we ouder worden, leren we ons spiegelbeeld als een deel van onszelf zien. De vrouw in het boek van Hustvedt niet. Kijkt ze naar haar handen, dan beseft ze dat die van haar zijn. Kijkt ze naar het beeld van haar handen in de spiegel, dan heeft ze geen idee van wie ze zijn. Hustvedt beschrijft hoe wetenschappers uit dergelijke verhalen dingen kunnen afleiden over hoe we naar onszelf kijken, hoe we onze identiteit en ons beeld over de wereld vormen. Bij ons thuis st...

Je ziet er niet autistisch uit

Het is niet omdat het niet opvalt, dat het er niet is. Regelmatig lees ik getuigenissen van mensen met autisme die moedeloos worden als ze horen dat je dat niet ziet dat ze autistisch zijn. Die moedeloosheid herken ik wel. Bij mij schuilt daar een verlangen achter om te kunnen laten zien welke inspanning ik geleverd heb en nog altijd lever om de impact van mijn autisme (en adhd) niet in de weg te laten zitten van een doorsnee sociaal leven. Het gekke is dat ik vaak zelf nog niet altijd besef hoeveel inspanning de gewoonste dingen kosten. Net omdat het voor mij altijd geweest is wat ik gedaan heb. Die inspanning was de normaalste zaak van de wereld. Dat ik daardoor chronisch depressief en vermoeid geraakt ben en allerhande andere lichamelijke klachten heb ontwikkeld, dat ik in relaties terecht kwam die noch voor mezelf, noch voor mijn partners goed waren, dat ik er maar moeilijk in slaagde om een baan te behouden, heeft wel duidelijk gemaakt dat meer van hetzelfde niet meer werkt. Het b...

Toegewijde tijd. Over zorgvuldigheid.

In een documentaire hoorde ik de Nederlandse fotograaf Erwin Olaf zijn ongenoegen uiten over slordige fotografie. Ik dacht toen nog dat hij wat overdreef. Ik vond hem een tikkeltje arrogant. Olaf maakt uitgepuurde en sterk gestileerde beelden. Je zou hem gerust een moderne maniërist kunnen noemen. Pas later begreep ik dat Olaf die uitspraak deed omdat hij wellicht geïrriteerd was door de gemakzucht waarmee beelden de wereld in gestuurd worden. Of hoe onzorgvuldigheid gemakshalve geduid wordt als expressie van artistieke vrijheid. Deze week verdiepte ik me nog eens in het werk van illustrator Quentin Blake , de Britse illustrator die de boeken van Roald Dahl voorzien heeft van prachtige tekeningen. Zowel de verhalen van Dahl als de tekeningen van Blake hebben op mij als kind een onvergetelijke indruk gemaakt. Blake tekent niet hyperrealistisch. Om iets herkenbaar te tekenen, hoeft je niet waarheidsgetrouw te tekenen, zo is zijn uitgangspunt. Het zal wel niet toevallig zijn dat ook het...
Het begint telkens zo Halverwege Groen dat neigt naar geel Naar oranje, rood Naar wit en grijs Blauw en weer naar groen Lang voor de omslag Van elk seizoen Voor het botten, bloeien,  Voor de bloemen en bladeren Er weer de brui aan geven En de vrieskou nagenoeg alles verstomt Daar begint het telkens zo Halverwege.